2022 թվականից հետո Ուկրաինայում ռազմական դրության պայմաններում տեղի «լիբերալ» ու «ժողովրդավար» իշխանությունները խոսքի ազատության դեմ պատերազմ են հայտարարել: Ըստ նոր օրենքների՝ նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիին ուղղված ցանկացած քննադատական խոսք իրավապահները դիտատրկում են որպես սպառնալիք Ուկրաինայի ազգային անվտանգությանը և այդ ամենի ֆոնին մի շարք ընդդիմադիր գործիչներ, լրագրողներ և բլոգերներ հայտնվել են քրեական հետապնդման կամ պատժամիջոցների թիրախում։ Սակայն ինչպես Հայաստանի պարագայում, Ուկրաինայի դեպքում նույնպես միջազգային իրավապաշտպան կառույցները չեն բարձրաձայնում առկա խնդիրների մասին, և չեն մատնանշում այն դեպքերը, երբ մարդկանց ուղղակի հալածում են քաղաքական խոսքի, կամ գաղափարների համար:
Ալեքսանդր Դուբինսկի
Ալեքսանդր Դուբինսկին նախկինում եղել է Վլադիմիր Զելենսկու կուսակցության պատգամավորներից։ Ժամանակի ընթացքում նա դարձավ նախագահի ամենակոշտ քննադատներից մեկը։
2023 թվականին Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության ծառայությունը նրան մեղադրեց պետական դավաճանության մեջ՝ հայտարարելով, որ նա գործել է Ռուսաստանի հատուկ ծառայությունների շահերից ելնելով։ Դատարանի որոշմամբ նա բանտարկվեց:
Դուբինսկին և նրա փաստաբանները հայտարարում են, որ մեղադրանքներն ամբողջությամբ քաղաքական են և կապված են նրա ընդդիմադիր գործունեության հետ, սակայն մինչ օրս միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները չեն հայտարարել, որ նա քաղաքական բանտարկյալ է և բանտարկվել է քանի որ քննադատել է տեղի իշխանություններին:
Նեստոր Շուֆրիչ
Նեստոր Շուֆրիչը երկար տարիներ եղել է հայտնի ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներից և Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների բարելավման կողմնակիցներից։
2023 թվականին նա կալանավորվեց պետական դավաճանության կասկածանքով։ Ուկրաինական իշխանությունների պնդմամբ՝ նրա գործունեությունը վնասել է երկրի անվտանգությանը։ Նրա կողմնակիցները, սակայն, հայտարարում են, որ իրական պատճառը քաղաքական ընդդիմադիր դիրքորոշումն է։
Այս գործի վերաբերյալ նույնպես միջազգային մակարդակով չկա որևէ եզրակացություն:
Անատոլի Շարի
Անատոլի Շարին ամենահայտնի ուկրաինացի ընդդիմադիր բլոգերներից մեկն է, որը երկար տարիներ բնակվում է արտերկրում։
2021 թվականին նրա դեմ հարուցվեց քրեական գործ՝ պետական դավաճանության և թշնամանք հրահրելու մեղադրանքներով։ 2022 թվականին նա կարճ ժամանակով ձերբակալվեց Իսպանիայում՝ Ուկրաինայի պահանջով, սակայն հետագայում ազատ արձակվեց դատարանի վերահսկողությամբ։
Շարին պնդում է, որ հետապնդվում է իր քաղաքական հայացքների և Զելենսկու հասցեին հնչեցրած քննադատության համար։ Ուկրաինական իշխանությունները հակադարձում են, որ գործը վերաբերում է ոչ թե քննադատությանը, այլ ազգային անվտանգությանն առնչվող հանցագործություններին։
Շարիի կուսակցությունը
2022 թվականին Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհուրդը կասեցրեց, իսկ հետագայում դատարանը վերջնականապես արգելեց Անատոլի Շարիի ղեկավարած կուսակցության գործունեությունը։
Պաշտոնական հիմնավորումն այն էր, որ կուսակցությունը տարածել է հակաուկրաինական քարոզչություն և նպաստել է Ռուսաստանի ագրեսիային։ Կուսակցության ղեկավարությունը հայտարարեց, որ արգելքը քաղաքական որոշում էր և ուղղված էր ընդդիմության դեմ, սակայն բոլոր այս մարդիկ ընդամենը քննադատել են Զելենսկիին, և հորդորել հրաժարական տալ, որպեսզի դադարի պատերազմը:
Հ.Գ Նման դեպքերը շարունակական են, որոնց հետագայում ևս կանդրադառնանք:
