Հայաստանյան կենսաթոշակառուներին «hraparak.am»-ը հիշեցնում է, որ կենսաթոշակների վճարման գործընթացը մեկնարկում է յուրաքանչյուր ամսվա 3-ից, այս տարի այն ոչ աշխատանքային է։ Հետևաբար սպասվում է, որ 2026 թվականի հունվար ամսվա կենսաթոշակի վճարման գործընթացը կմեկնարկի ամսի 5-ից։ Ասեմ, որ այն վատ լուր է, չնայած վատ լուրին տեղյակ լինելն ավելի գերադասելի է երջանիկ անտեղյակությունից: Իսկ լուրի լավ ու վատ լինելը չեն գիտակցի նրանք, ովքեր, չգիտես ինչու, որոշել են յուրաքանչյուր ամսվա 3-ից միայն սկսել կենսաթոշակների վճարումը: Հենց չգիտես ինչու, քանի որ թվայնացման մեր դարում տարեկան կտրվածքով ամենամսյա թոշակ վճարելը խնդիր չպետք է լիներ: Պետբյուջեն հաստատվում է տարեկան կտրվածքով, ուրեմն ամսական վճարումներն էլ պետք է կատարվեն ավտոմատ կերպով: Այսինքն՝ յուրաքանչյուը ամսվա 1-ին, որովհետև այլ եկամուտ չունեցող թոշակառուն պետք է սնունդ ընդունի նաև 1-ին ու 2-ին:
Իհարկե, ընդհանուր կանոնի մեջ կարող են լինել ծրագրային «խախտումներ» աշխատող թոշակառուի գումարի ավելացման և կամ վերջինիս մահվան առումով: Բայց այդ երկուսից առաջինը ևս հնարավոր է ավտոմատացնել, կմնա զուտ երկրորդը: Իսկ մեր երկրի թոշակառուները, որքան էլ դրանք վատ ապրեն, այնուամենայնիվ, զանգվածայնորեն չեն մահանում: Իսկ թե որ դեբիլի մտքով է անցել այդ «հանճարեղ» գաղափարը՝ էական չէ, որովհետև այն հավանության է արժանացել բազմաթիվ պետական գերատեսչություններում, ինչպես նաև այն անձանց կողմից, ովքեր համարվում են կառավարության անդամներ: Եթե ասվածին ավելացնենք նաև թոշակների չափը՝ 40 հազար (±), ապա, որպես թոշակառու, դրանց բոլորին մաղթում եմ ոչ հեռու ապագայում ընկնել նույն վիճակի մեջ՝ ինչ այսօր կենսաթոշակ կամ նպաստ (չեմ կարծում, թե դրանց առումով վիճակն ավելի բարվոք է) ստացողները: Չնայած հասկանում եմ, որ վերջին յոթուկես-ութ տարում այնքան հարստություն են կուտակել, որ թոշակների հույսին չեն մնալու:
Ինչ մնում է կոնկրետ հունվարյան թոշակին, ապա բացի նրանցից, ովքեր չունեն այլ եկամուտներ կամ չեն ապրում հարազատների հետ, մնացածներն ինչ-որ ձևով կարող էին վերապրել առաջին 5 օրը: Հաշվի առնելով, որ դեկտեմբերի վերջին այնքան սնունդ են գնել, որ 5 օրում հաստատ չէր վերջանա՝ եթե, իհարկե, ունեցել են այդ հնարավորությունը: Ճիշտ է, դա վնաս է օրգանիզմին, բայց երբ ստամոքսը դատարկ է լինում, այն սնունդ է պահանջում՝ առանց նայելու դրա օգտակար կամ վնասարար լինելուն: Ուրիշ հարց, որ անմիջապես կամ ինչ-որ ժամանակ անց այն հիշեցնում է իր մասին: Բայց սոված մարդը նման բաների մասին չի մտածում՝ այդպիսին է մարդկային բնույթը: Նույնիսկ նորագույն ժամանակաշրջանում սոված մարդիկ զբաղվել են մարդակերությամբ՝ մարդկային հում միս ուտելով, ուր մնաց թե հինգ-վեց օրյա հնության տոլման կամ մնացած բաները չուտեն:
Շատ ավելի բարդ է իրավիճակը տարվա մնացած ամիսներին, երբ թոշակառուն կամ թոշակառու զույգը փորձում է ձգել մինչև ամսվա վերջը: Ու հատկապես երբ նաև կախված է դեղերից, որ պետք է ընդունի մշտապես՝ ամենօրյա կտրվածքով: Հատկապես որ, որոշ դեղեր էլ, չգիտես ինչ տրամաբանությամբ, տուփի մեջ ոչ թե 30 հատ են՝ գոնե, այլ 28: Չնայած հանգիստ կարող էին նույն տուփում տեղավորվել 30-ական քանակով: Մի խոսքով, քաղաքակիրթ մեր դարում, չգիտես ինչու, թոշակառուների մասին մտածելու պարտավորություն ունեցողներն աչքաթող են անում հասարակ բաներ: Ինչը գիտակցելը, կարծես թե, մեծ խելք չէր պահանջում:
Որպեսզի ակնհայտ լինի, թե որքան անարդարացի է ամեն ամսվա 3-ին թոշակ բաժանելու պրակտիկան՝ ներկայացնեմ 2026 թվականի այն ամիսները, որոնց դեպքում խնդիրներ են առաջանալու թոշակների հատկացման առումով: Եվ այսպես, 2026-ի փետրվարին և մարտին ամսի 1-ը կիրակի է, այսինքն դժվար թե հասցնեն 3-ին՝ եթե դրա համար իրենց անհրաժեշտ է երկու աշխատանքային օր: Մայիսին՝ 2-3-ը շաբաթ և կիրակի են, նույնը՝ օգոստոսին. Այսինքն վիճակն ավելի վատ է լինելու՝ եթե շարժվեն նույն ոճով: Հոկտեմբերին 3-ը շաբաթ է, 4-ը՝ կիրակի՝ ճիշտ հունվարի նման, իսկ նոյեմբերին 1-ն է կիրակի: Ի դեպ, ավելի լավ չի լինի իրավիճակը 2027-ի հունվարին. 1-ն ուրբաթ է, 2-ն ու 3-ը՝ շաբաթ և կիրակի՝ գումարած 1-ի և 2-ի ոչ աշխատանքային օր լինելը:
