Պերճ Զեյթունցյանի գրականության համար պատմությունն անցյալ չէր (լուսանկարներ)

>

Օգոստոսի 21-ին, 79 տարեկան հասակում կյանքից հեռացավ արձակագիր, թատերագիր, սցենարիստ և թարգմանիչ Պերճ Զեյթունցյանը: Այսօր Կամերային երաժշտության տանը տեղի ունեցավ վերջին հրաժեշտը մեծ մտածողին, որին ներկա էին հասարակական, մշակութային գործիչներ, նախագահ Սերժ Սարգսյանը, մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը, ինչպես նաեւ սովորական քաղաքացիներ։

ՀԳՄ նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանն իր խոսքում նշեց, որ Պերճ Զեյթունցյանի ստեղծածը երկար է մնալու եւ ընթերցվելու հայ ընթերցողի կողմից. «Նրա մարդկային կերպարը միշտ շիտակ էր, մի լուսանկար եմ հիշում՝ ուղիղ նայող, պայծառ աչքերով, այդպես էլ ամբողջ կյանքում էր։ Երբ տեսնեիր Պերճ Զեյթունցյանը ուղիղ, շիտակ քայլվածքով, գլուխը բարձր։ Այսպիսի պայծառ, խորը եւ ժամանակի մեջ սուր գրիչով մտավորականի մենք միշտ պետք է ցանկանանք ունենալ մեր գրականության ասպարեզում»։

ԵԹԿՊԻ ռեկտոր, կինոգետ Դավիթ Մուրադյանն էլ նշեց, որ կան գրողներ ու արվեստագետներ, որ ժամանակ են ձեւավորում, Պերճ Զեյթունցյանը ժամանակ ձեւավորող գրող էր՝ գեղարվեստական, ինտելեկտուալ ժամանակ. «Հետո իր գիրը իր ժամանակը նկարագրելուց բացի աստիճանաբար գնաց դեպի հայոց ճակատագրի խորխորատները, աստիճանական սկսեց մեկ հանգույցի մեջ տեսնել առօրեկանությունը եւ պատմությունը։ Պերճ Զեյթունցյանի գրականության համար պատմությունը անցյալ չէր, պատմությունը անընդհատ մասնակից էր կյանքին»։

Պերճ Զեյթունցյանը հեղինակ է ժողովրդականություն վայելող բազմաթիվ վեպերի, թատերգությունների, թարգմանությունների։ Նրա թատերգությունները երկար տարիներ բեմադրվել են և այժմ էլ հաջողությամբ ներկայացվում են Երևանի Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական և Հր. Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոններում։ Պերճ Զեյթունցյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել, առանձին գրքերով լույս են տեսել ֆրանսերեն, անգլերեն, ռուսերեն, արաբերեն, չեխերեն, հունգարերեն և այլ օտար լեզուներով։ Անգլերենից թարգմանել, առաջին անգամ հայ ընթերցողին մայրենի լեզվով ներկայացրել է ժամանակակից անվանի հեղինակների։ Պ. Զեյթունցյանը Հռոմի արվեստների և հասարակական գիտությունների «Թիբերինա» ակադեմիայի պատվավոր անդամ էր։

Շուրջ 35 գրքի հեղինակ է։ Նրա երկերից են՝ «Արշակ Երկրորդ», «Ոտքի′, դատարանն է գալիս», «Ամենատխուր մարդը», «Մեծ լռություն» և այլն։ Թարգմանել է Էռնեստ Հեմինգուեյի «Հրաժեշտ զենքին», «Կիլիմանջարոյի ձյուները», Գրեհեմ Գրենի «Խաղաղ ամերիկացին», Էրսքին Քոլդուելի «Տաք գետը» և այլն։«Աստվածների կանչը» պիեսի համար արժանացել է ՀՍՍՀ պետական մրցանակի, «Խոր Վիրապ» պիեսի համար՝ Գրական պետական մրցանակի։ Պերճ Զեյթունցյանին շնորհվել են «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի և «Երևանի պատվավոր քաղաքացի» կոչումներ և այլ պարգևներ։

Մեկնաբանություն
X